Արմինֆո. Հենց Սամվել Կարապետյանի անձնական գործոնն էր, որ թույլ էր տալիս "Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր" ՓԲԸ - ին վարկային միջոցներ ներգրավել, հակառակ դեպքում ոչ ոք չէր վարկավորի ընկերությանը: Այդ մասին նոյեմբերի 6 - ին մամուլի ասուլիսում հայտարարել է ընդդիմադիր "Ուժեղ Հայաստան" խմբակցության պատգամավոր Դավիթ Ղազինյանը։
Մեկնաբանելով ավելի վաղ Հանրային հեռուստատեսության եթերում Հայաստանի քննչական կոմիտեի տնտեսական հանցագործությունների եւ մաքսանենգության քննության գլխավոր վարչության պետ Աշոտ Ժամկոչյանի այն հայտարարությունը, թե 6,5 մլրդ դրամը ստացվել է, սակայն չի ուղղվել ներդրումներին, այլ հետագայում փոխանցվել է այլ կազմակերպությունների, Ղազինյանը պարզաբանել է, որ վարկային պայմանագրերում ի սկզբանե հստակ ամրագրված է փոխառու միջոցների նպատակային նշանակությունը: "Մասնավորապես, վարկերը կարող են տրամադրվել ինչպես ներդրումներ կատարելու, այնպես էլ կրեդիտորական պարտքերը մարելու համար։ 23,5 մլրդ դրամի չափով շահաբաժինները ստացվել են հենց կրեդիտորական պարտքերը մարելու նպատակով", - նշել է պատգամավորը ։ Ղազինյանի առանձին վրդովմունքն է հաարուցել սեփականատիրոջ կողմից շահաբաժիններ ստանալը որպես հափշտակություն որակելը։ "Այն, որ մենք արդեն արտաքին ներդրողներ չունենք, դա փաստ է։ Հիմա, հավանաբար, ուզում են, որ ներքին ներդրողներ էլ չմնան։ Եթե հետևենք նման տրամաբանությանը, ապա, ի վերջո, ցանկացած շահույթ կարելի է որակել որպես հափշտակություն", - հայտարարել է Ղազինյանը։
Այնուհետև պատգամավորն ուշադրություն է հրավիրել ՀԷՑ-ի վարկավորման և Սամվել Կարապետյանի անձնական երաշխիքների հարցին: Ղազինյանի խոսքով ՝ 2015 թվականից սկսած յուրաքանչյուր վարկային պայմանագրով, առնվազն, միջազգային, երաշխավոր են եղել Կարապետյանը և նրան պատկանող ընկերությունները: "Եվ հենց Սամվել Կարապետյանի անձնական գործոնն էր, որ ՀԷՑ-ին թույլ էր տալիս վարկային միջոցներ ներգրավել, քանի որ, հակառակ դեպքում, ոչ ոք չէր վարկավորի ընկերությանը։ Այն ժամանակ ՀԷՑ - ը գտնվում էր ծայրահեղ ծանր ֆինանսական վիճակում, իսկ պակասորդը կազմում էր 36 մլրդ դրամ ։ Այդ առնչությամբ նախկին սեփականատերերը մտադիր էին էլեկտրաէներգիայի սակագինը բարձրացնել 19 դրամով ։ Հենց այդ ժամանակ էլ, այդ պահին գործող իշխանությունների խնդրանքով, Սամվել Կարապետյանն ստանձնեց ընկերության կառավարումը։ Պատկերացրեք, թե որքան վարկ է ներգրավել ՀԷՑ-ը, և Սամվել Կարապետյանը երաշխավոր է հանդես եկել նույնիսկ այն ժամանակ, երբ ուղղակիորեն չի ղեկավարել ընկերությունը։ Ստացվում է, որ Կարապետյանի ընկերությունը ներգրավել է վարկային միջոցներ, որոնցով նա ինքն է երաշխավորություն տրամադրել, իսկ հիմա նրան հարցեր են տալիս, թե ինչու է դա արել, եւ ինչու համապատասխան պարտավորությունները հաշվի չի առել որպես արդեն չվճարված գումարներ", - ուշադրություն է հրավիրել Ղազինյանը։
Ղազինյանը նաև ընդգծել է, որ ՀԷՑ-ի վարկերի տոկոսները չեն վճարվել էլեկտրաէներգիայի սակագնի շրջանակներում բնակչությունից ստացվող միջոցների հաշվին, ինչպես պնդում են իշխանությունները: Նրա խոսքով՝ այդ մասին են վկայում նաև Հանրային ծառայությունները կարգավորող հանձնաժողովի նախագահ Մեսրոպ Մեսրոպյանի հայտարարությունները, ով հաստատել է, որ բացառությամբ պետական երաշխիքներով տրամադրված վարկերի, մնացած բոլոր վարկերի տոկոսները վճարել է ընկերության սեփականատերը:
"Այն պահից, երբ Կարապետյանը ՀԷՑ-ը վերցրեց իր կառավարման տակ, ոչ մի քաղաքացի ընկերության վարկերի տոկոսների դիմաց ոչ մի դրամ չի վճարել։ Ավելին, միայն երեք տարվա ընթացքում ՝ 2023-2025 թվականներին, մարված տոկոսների գումարը գերազանցել է ստացված շահաբաժինների չափը", - նշել է Ղազինյանը։
Նա նաև պատմել է, որ 2016-2024 թվականներին ՀԷՑ-ում կատարվել է 650 մլն դոլարի ներդրում, ընդ որում, պայմանագրի պայմանների համաձայն, անհրաժեշտ վարկային միջոցների 80% - ը ընկերությունը կարող էր ներգրավել այնպիսի պայմաններով, որոնց դեպքում դրանց տոկոսների վճարումը ստանձնել է սեփականատերը, իսկ մնացած 20% - ը պետք է իրականացվեր ընկերության սեփական միջոցների հաշվին: "Սակայն այդ հանգամանքի մասին ոչ ոք չի խոսում", - ուշադրություն է հրավիրել Ղազինյանը:
Քաղաքական գործիչը համոզմունք է հայտնել, որ ՀԷՑ-ի շուրջ տեղի ունեցողը իշխանության փորձ է՝ ազդելու հանրային տրամադրությունների վրա ՝ խաղալով քաղաքացիների զգացմունքների և հույզերի վրա: "Ընդ որում, այստեղ հարց է առաջանում, թե ինչու, եթե, իրենց կարծիքով, ՀԷՑ - ի ղեկավարությունն իսկապես անարդյունավետ է ղեկավարել ընկերությունը, նրանք մինչ օրս չեն հասել էլեկտրաէներգիայի սակագնի նվազեցման", - հարցադրում է արել Ղազինյանը:
Հիշեցնենք, որ Հայաստանի կառավարությունը Կարապետյանի ընկերության ազգայնացումը նախաձեռնել էր 2025 թվականի հուլիսին, այն բանից հետո, երբ գործարարը հրապարակավ սատարել էր Հայաստանյայց Առաքելական Եկեղեցուն։ Ավելի ուշ խորհրդարանն ընդունել էր օրենքում փոփոխություններ, որոնք նախատեսում են ՀԷՑ-ի վերադարձը պետական վերահսկողության տակ ։ Իսկ ՀԾԿՀ ղեկավարը հուլիսի 18-ին ժամանակավոր կառավարիչ է նշանակել Ռոմանոս Պետրոսյանին ։ Վերջինս հուլիսի 24-ից սկսել է կադրային առաջին փոփոխություններն իրականացնել ընկերության բարձրաստիճան պաշտոնյաների շրջանում, չնայած Ստոկհոլմի արբիտրաժի որոշմանը ՝ չփոխել ընկերության ղեկավար մարմինների կազմը և զերծ մնալ ընկերության ունեզրկմանն ուղղված գործողություններից: 2026 թվականի մարտի 3-ին ՀԷՑ-ի ժամանակավոր կառավարիչը հայտարարել է, որ պետությունը պատրաստվում է ընկերության բաժնետոմսերի ամբողջական ազգայնացմանը ՝ այն ճանաչելով գերակա հանրային շահ և փոխհատուցում վճարելով սեփականատիրոջը ՝ "Տաշիր Կապիտալ" ընկերությանը։ Նա հստակեցրել էր, որ փետրվարի 21-ը վերջնաժամկետ էր, երբ կառավարությունը պետք է առաջարկ աներ, բանակցություններ վարեր, և գործարքի արդյունքում ընկերության բաժնետոմսերի 100% - ը պետք է անցներ պետությանը: Ընդ որում, ժամանակավոր կառավարիչը հրաժարվել էր նշել ՀԷՑ-ի կոնկրետ արժեքը և կառավարության առաջարկած գինը: Մինչդեռ, "Ուժեղ Հայաստան" կուսակցության խորհրդի անդամ, ՀԷՑ-ի նախկին գլխավոր տնօրեն Դավիթ Ղազինյանը հայտարարում էր, որ ՀԷՑ-ի իրական արժեքը մոտ է 1 մլրդ դոլարի, և ընկերության սեփականատերերը չեն համաձայնի դրանք ցածր գնով վաճառել ։
