Արմինֆո. Նախորդ տարիներին տնտեսական աճին նպաստող մի շարք կարճաժամկետ գործոնների դրական ազդեցությունն աստիճանաբար թուլանում է, ուստի տնտեսական աճի կայուն և բարձր տեմպերի պահպանումը հետագայում մեծապես կախված կլինի արտադրողականության բարձրացումից, արտահանման և մասնավոր ներդրումների խթանումից, ինչպես նաև ներդրումային միջավայրի բարելավմանն ուղղված միջոցառումների արդյունավետ իրականացումից: Նոյեմբերի 2-ին երկրի պետբյուջեի նախագծի շուրջ լսումների ժամանակ նման կարծիք է հայտնել Հայաստանի Կենտրոնական բանկի նախագահ Մարտին Գալստյանը։
Նա նշել է, որ հարկաբյուջետային քաղաքականությունը առաջնորդվելու է 5.8% տնտեսական աճ ապահովելու նպատակով՝ հաշվի առնելով հարկաբյուջետային համախմբման շարունակման և պարտքի կայունության ամրապնդման անհրաժեշտությունը:
ԿԲ ղեկավարի խոսքով՝ ակնկալվում է, որ հարկերի հարաբերակցությունը ՀՆԱ-ի նկատմամբ կաճի 0,6 տ.կ.-ով՝ կազմելով 25,4 տոկոս, իսկ եկամուտները զսպող ազդեցություն կունենան ՀՆԱ-ի վրա:
Միևնույն ժամանակ, 2027 թվականին ՀՆԱ-ի նկատմամբ հարկերի աճի կառուցվածքում էական դեր կշարունակեն կատարել առանձին եկամտային աղբյուրները, հատկապես՝ ռոյալթիները և բժշկական ապահովագրության վճարները։
Միջնաժամկետ հեռանկարում, ինչպես նշել է Գալստյանը, նախատեսվում է ընթացիկ ծախսերի հաշվեկշռի հետեւողական նվազեցում՝ կապիտալ ծախսերը պատմական միջին նշաձողից բարձր մակարդակում պահելու պայմաններում:
Այսպես, ըստ նրա, ՀՆԱ-ի նկատմամբ ընթացիկ ծախսերը կաճեն 0,1 տ.կ. - ով' կազմելով 24,3 տոկոս, իսկ կապիտալ ծախսերը' 0,1 տ. կ. - ով ' մինչև 5,6 տոկոս: Արդյունքում՝ ՀՆԱ-ի նկատմամբ ծախսերի ընդհանուր ծավալը կպահպանվի 29,9% մակարդակում։ ԿԲ ղեկավարը նշել է, որ ընթացիկ ծախսերի աճի վրա էապես ազդում է սոցիալական նպաստների և կենսաթոշակների վճարման, ինչպես նաև բժշկական ապահովագրության ծախսերի ավելացումը: Նա նշել է, որ կապիտալ ծախսերը, հիմնականում, կենտրոնացած են տնտեսական ենթակառուցվածքների, կրթության և անվտանգության ենթակառուցվածքների զարգացման վրա, ինչը կարող է անդրադառնալ տնտեսական աճի ներուժի բարձրացման վրա:
Բյուջեի պակասուրդը 2027 թվականին կկազմի ՀՆԱ-ի 3,4% - ը, ինչը 0,6 տ. կ.-ով ցածր է 2026թ. ցուցանիշից, սակայն բարձր է 2027-2029թթ. միջնաժամկետ ծախսերի ծրագրում նշված մակարդակից:
ՀՆԱ-ի նկատմամբ կառավարության պարտքի հարաբերակցությունը կաճի 0,7 տոկոսային կետով ՝ մինչև 47,2 տոկոս ՝ պահպանելով 50 տոկոսից ցածր մակարդակում։
Գալստյանը նշել է, որ աշխարհաքաղաքական և տնտեսական անորոշության պայմաններում աշխարհում պահպանվում են արտաքին և ներքին ռիսկերը ՝ կապված տնտեսության աճի, հարկային մուտքերի, պետական ծախսերի կատարման հետ: Ռիսկերի կառավարման նպատակով, ինչպես նա նշել է նախատեսվում է ձևավորել պահուստային ֆոնդ ՝ ՀՆԱ-ի 0,3-0,6 տոկոսի չափով, և իրացվելիության բարձիկ գանձապետական կայունացման հաշվում ՝ ՀՆԱ-ի առնվազն 1 տոկոսի չափով։ Այդ առումով նա ընդգծել է պահուստային ֆոնդերի օգտագործման սահմանափակումների խստիվ պահպանման կարևորությունը։
Ամփոփելով՝ Գալստյանը նշել է, որ գնահատականների համաձայն, հարկաբյուջետային քաղաքականությունը միջնաժամկետ հեռանկարում շարունակելու է կողմնորոշվել հարկաբյուջետային համախմբման և կայունության վրա՝ ունենալով չափավոր զսպող և հակացիկլիկ բնույթ:
