ԱրմԻնֆո. ՀՀ Պետական եկամուտների կոմիտեի նախագահ Էդուարդ Հակոբյանը մասնակցել է «Խելացի մաքսային ծառայություն» նախագծի համաշխարհային միջոցառմանը, որը տեղի է ունեցել Բրյուսելում Համաշխարհային մաքսային կազմակերպության (ՀՄԿ) գլխավոր գրասենյակում:
Ըստ Պետական եկամուտների կոմիտեի մամուլի ծառայության, միջոցառման բացման ժամանակ որպես հիմնական զեկուցող հանդես գալով՝ Էդուարդ Հակոբյանը ներկայացրել է Հայաստանի հարկային և մաքսային ոլորտների թվային վերափոխման հայեցակարգը, «Խելացի սահման» ծրագրի ուղղությունները, էլեկտրոնային առևտրի կառավարումը, ինչպես նաև արհեստական բանականության և մեքենայական ուսուցման կիրառման նախաձեռնությունները: Կոմիտեի նախագահը ներկայացրել է Հայաստանի մաքսային վարչակազմի տեխնոլոգիական վերափոխման հիմնական նախաձեռնությունները՝ նշելով, որ նշվել է նաև արհեստական բանականության և մեքենայական ուսուցման կիրառումը ռիսկերի գնահատման, ռենտգենյան վերլուծության, անոմալիաների հայտնաբերման և մաքսային վերահսկողության արդյունավետության բարելավման համար:
Նշվել է նաև «Խելացի սահման» ծրագիրը, որը նախատեսում է սահմանային անցումների, բեռների մասին առաջադեմ տեղեկատվության և էլեկտրոնային հերթերի կառավարման համակարգերի միասնական էլեկտրոնային հարթակի ներդրում: Նախատեսվում է նաև անընդհատ կշռում, արհեստական բանականության միջոցով ռենտգենյան ստուգում, տարանցիկ բեռների էլեկտրոնային կնիքներ, իսկ ռիսկերի բացակայության դեպքում՝ ապրանքների հեռակա բացթողում։
Էլեկտրոնային առևտրի ոլորտում նշվել է, որ երրորդ երկրներից Հայաստան սուրհանդակային առաքումների թիվը 2022 թվականի 1.8 միլիոնից աճել է մինչև 2025 թվականի 6.9 միլիոն։ Այս աճին ի պատասխան՝ նախաձեռնություններ են ներկայացվել հատուկ մաքսային հայտարարագիր ներդնելու, առևտրային հարթակներից ապրանքի արժեքի տվյալներ ստանալու և առևտրային ներմուծման ռիսկերը բացահայտելու համար։
Պետական եկամուտների կոմիտեի նախագահը նաև ընդգծել է արհեստական բանականության օգտագործման նկատմամբ պատասխանատու մոտեցման կարևորությունը, ներառյալ տվյալների պաշտպանությունը և շարունակական մոնիթորինգը։ Նա հայտարարել է Համաշխարհային մաքսային կազմակերպության (ՀՄԿ) արհեստական բանականության և մեքենայական ուսուցման պատրաստվածության ինքնագնահատման գործիքի օգտագործման և անդամ երկրների հետ արդյունքները կիսելու մտադրության մասին՝ ընդգծելով միջազգային համագործակցության և կարողությունների զարգացման կարևորությունը։
Համաշխարհային մաքսային կազմակերպության «Խելացի մաքսային» ծրագիրն իրականացվում է Չինաստանի մաքսային համագործակցության հիմնադրամի ֆինանսական աջակցությամբ։ Ծրագրի նպատակն է աջակցել մաքսային վարչություններին արհեստական բանականության, մեքենայական ուսուցման, բլոկչեյնի և այլ նորարարական լուծումների նման առաջադեմ տեխնոլոգիաների ուսումնասիրման և կիրառման գործում՝ մաքսային վերահսկողության արդյունավետությունը բարելավելու և օրինական առևտուրը խթանելու համար: Նախագիծը լուծում է տեխնոլոգիաների ներդրման հետ կապված գործնական, իրավական, կազմակերպչական և տեխնիկական հարցեր, ինչպես նաև անդամ երկրների կարիքներն ու փորձը: Մաքսային վարչությունների միջև գիտելիքների փոխանակումը և համագործակցությունը խրախուսվում են տարածաշրջանային և գլոբալ միջոցառումների, ազգային ուսումնասիրությունների և առցանց համայնքային հարթակի միջոցով: Նախագծի արդյունքներից մեկը առաջադեմ տեխնոլոգիաների վերաբերյալ թարմացված ուսումնասիրությունն է, որը հիմնված է 2022 թվականին հրապարակված MCC/WCO համատեղ զեկույցի վրա:
Բրյուսելում MCC-ի գլխավոր գրասենյակում անցկացվող «Խելացի մաքսային» գլոբալ միջոցառումը կամփոփի նախագծի արդյունքները, կներկայացնի թարմացված ուսումնասիրությունը և կքննարկի մաքսային ոլորտում տեխնոլոգիաների կիրառման ապագա հնարավորությունները: Միջոցառմանը կմասնակցեն մաքսային վարչությունների, միջազգային կազմակերպությունների և այլ շահագրգիռ կողմերի ներկայացուցիչներ:
