ԱրմԻնֆո. Հայաստանում հրուշակեղենը, կիսաֆաբրիկատները և սառեցված սննդամթերքը կներառվեն պիտակավորման ենթակա ապրանքների ցանկում: ՀՀ կառավարությունը հոկտեմբերի 29-ի նիստում հաստատել է փորձնական ծրագրի շրջանակներում պիտակավորման ենթակա ապրանքների ցանկը:
Ինչպես իր ելույթում նշել է ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեի նախագահի առաջին տեղակալ Վրեժ Մխիթարյանը, երկրի հարկային օրենսգիրքը լիազորում է կառավարությանը հաստատել նույնականացման մեթոդով ապրանքների ցանկը և դրանց կիրառման ժամկետները, այդ թվում՝ փորձնական ծրագրերի շրջանակներում: Թվային պիտակավորման փորձնական նախագիծը կսկսվի 2026 թվականի նոյեմբերի 1-ին և կտևի մինչև տարեվերջ: Այս ժամանակահատվածում կփորձարկվեն Data Matrix կոդի կիրառման մեխանիզմները և բիզնես տեղեկատվական համակարգերի ինտեգրումը ազգային e-Mark համակարգի հետ: 2027 թվականի հունվարի 1-ից հրուշակեղենի, սառեցված ապրանքների և կիսաֆաբրիկատների պիտակավորումը կդառնա լիովին պարտադիր: Սահմանափակումները կվերաբերեն շաքար պարունակող հրուշակեղենի արտադրանքին (ներառյալ սպիտակ շոկոլադը, ալյուրային հրուշակեղենը, ինչպես նաև տարբեր սառեցված և կիսաֆաբրիկատներ):
Ծրագրի հիմնական նպատակն է պարզաբանել շուկան, պայքարել կեղծարարության դեմ և ստեղծել միասնական, թափանցիկ արտադրանքի պիտակավորման ձևաչափ: Կառավարությունը նախկինում նմանատիպ փորձնական ծրագրեր էր մեկնարկել այլ ապրանքների լայն շրջանակի համար, ներառյալ բժշկական սարքերը, կենցաղային տեխնիկան, կոշիկները, խաղալիքները և ավտոպահեստամասերը:
ՀՀ-ում արտադրանքի պիտակավորումը ներդրվում է 1997 թվականից: Նշագրումը կատարվել է ակցիզային դրոշմանիշների միջոցով և ակցիզային ապրանքներից տարածվել է ալկոհոլային խմիչքների և ծխախոտային արտադրանքի վրա: 2013 թվականից ի վեր ներդրվել է նաև դրոշմանիշային պիտակավորման համակարգ, որը սկզբնապես ընդգրկում էր ջրային արտադրանքը, խմիչքները, հյութերը և գարեջուրը: 2014 թվականից ի վեր դրոշմանիշային պիտակավորման ենթակա ապրանքների ցանկը ընդլայնվել է՝ ներառելով նաև կաթնամթերքը, պահածոյացված ապրանքները, կոսմետիկան, դեղագործական արտադրանքը, իսկ 2018 թվականից ի վեր այս ցանկում ներառվել են նաև մակարոնեղենը, մսամթերքը, յուղերը և այլն։
ՀՀ-ն, միանալով 2018 թվականի փետրվարի 2-ին Ալմաթիում ընդունված «Եվրասիական տնտեսական միությունում ապրանքների նույնականացման միջոցներով պիտակավորման մասին» համաձայնագրին, ներդրել է ապրանքների պիտակավորման համակարգ։
Վերջինիս շրջանակներում իրականացվում են ապրանքների պիտակավորման փորձնական ծրագրեր, որից հետո կառավարությունը կսահմանի այդ ապրանքների պարտադիր պիտակավորման ներդրման ժամկետներ։
Մոտակա ապագայում նախատեսվում է ստեղծել միասնական պիտակավորման ձևաչափ ամբողջ ԵԱՏՄ-ի համար, ինչը զգալիորեն կհեշտացնի արտադրական գործընթացը, և
Համակարգի ինտեգրումը համապատասխան պետական մարմինների հետ կապահովի ամբողջ առևտրային ցիկլի վերահսկողությունը՝ արտադրությունից, ներմուծումից մինչև սպառում։ Բնակչությունը կկարողանա ստուգել ապրանքների իսկությունը՝ օգտագործելով հատուկ բջջային հավելված։ Սա հնարավորություն կտա շատ ավելի ճշգրիտ գնահատել շրջանառության մեջ գտնվող ապրանքների քանակը և, հետևաբար, զգալիորեն կրճատել ստվերային տնտեսությունը։
