Արմինֆո. ՀՀ տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարարի տեղակալ Նարեկ Ապիտոնյանը Հայաստանի էներգետիկ ընկերությունների ղեկավարներին ներկայացրել է "Նոր ատոմային էներգաբլոկի կառուցում" ՓԲԸ տնօրենի ժամանակավոր պաշտոնակատար Գարիկ Նալբանդյանին:
Հիշեցնենք, որ ձեռնարկությունը ստեղծվել է կառավարության որոշմամբ 2024 թվականի օգոստոսին ՝ նոր էներգաբլոկի կառուցման նախագիծը կառավարելու, այսինքն, դրա կատարողը լինելու նպատակով։
Հանդիպման ընթացքում մասնակիցները քննարկել են էներգետիկայի ոլորտում ընթացիկ աշխատանքին, առկա խնդիրներին և համագործակցության հետագա կազմակերպմանն առնչվող մի շարք արդիական հարցեր:
Հիշեցնենք, որ "Նոր ատոմային էներգաբլոկի կառուցում" ՓԲԸ-ն պետք է իրականացնի առաջարկվող բոլոր տեխնոլոգիաների և տեխնիկատնտեսական հիմնավորումների համեմատական ուսումնասիրություն, որի հիման վրա կներկայացնի տեխնոլոգիայի ընտրության վերաաաբերյալ մասնագիտական առաջարկ: Առաջարկը ՀՀ կառավարության հավանությանն արժանանալուց հետո ընկերությունը նոր ատոմային էներգաբլոկի կառուցման մասին օրենքի ընդունումից հետո պետք է բանակցություններ վարի և պատրաստի նոր ատոմային էներգաբլոկի կամ Էներգաբլոկների կառուցման, ֆինանսավորման, տիրապետման և շահագործման հետ կապված փաստաթղթեր:
Կախված վերը նշված աշխատանքների փուլերից ՝ ՓԲԸ-ն պետք է համալրվի համապատասխան անձնակազմով, իսկ հետագայում դառնա օպերատոր նոր բլոկի կառուցման ավարտից հետո: 2024 թվականի նախապատրաստական փուլում ընկերության ստեղծման և գործունեության համար ուղղվել է շուրջ 800 մլն դրամ, իսկ հետագա տարիներին ՝ 800 - ական մլն դրամ:
Նշենք, որ Հայկական ԱԷԿ-ի երկրորդ էներգաբլոկի շահագործման ժամկետի երկարաձգման ծրագիրը նախատեսված է մինչեւ 2036 թվականը կայանի աշխատանքի համար ՝ մինչեւ 2046 թվականը երկարաձգման հետագա քննարկման հեռանկարով: Երկարաձգման ծրագրի առաջին փուլը (մինչև 2026 թվականը) իրականացվել է Ռուսաստանի ֆինանսական աջակցությամբ (270 միլիոն դոլար վարկ և 30 միլիոն դոլար դրամաշնորհ): Հիմնական աշխատանքներն ուղղված էին սարքավորումների արդիականացմանը և թիվ 2 բլոկի անվտանգության հիմնավորմանը մինչև 2026 թվականը: 2023 թվականի դեկտեմբերին "Հայկական ատոմային էլեկտրակայան" ՓԲԸ-ն և "Ռոսատոմ Սերվիս" ԲԸ-ն պաշտոնական համաձայնագիր են կնքել կայանի ռեսուրսը ևս 10 տարով երկարաձգելու մասին ։ Այդ նպատակով հատկացվել է շուրջ 165 մլն դոլար ՝ նախագծի առաջին փուլի իրականացման ընթացքում տնտեսված միջոցներից։
Հայաստանի ղեկավարությունը և ԱԷԿ-ի ղեկավարությունը դիտարկում են մինչև 2041-2046թթ. էներգաբլոկի շահագործման հնարավորությունը՝ բոլոր փորձաքննություններն անցնելու և ՄԱԳԱՏԷ-ի հետ համաձայնեցնելու պայմանով:
Այդ ժամանակահատվածում պետք է որոշում կայացվի նոր կայանի վերաբերյալ։ Ընդ որում, ուսումնասիրվում են Ռուսաստանի, ԱՄՆ-ի, Ֆրանսիայի, Չինաստանի եւ Հարավային Կորեայի առաջարկած ատոմային ռեակտորների մոդելները։
Տարեսկզբին երկրի իշխանությունները հայտարարում էին փոքր մոդուլային ռեակտորներով ԱԷԿ-ի կառուցման հայեցակարգային որոշում կայացնելու մասին, սակայն արդեն այս տարվա հոկտեմբերին Փաշինյանը չի բացառել դասական ԱԷԿ-ի կառուցումը: Օրեր առաջ "Ռոսատոմի" գլխավոր տնօրեն Ալեքսեյ Լիխաչովը հայտարարել է , որ "Ռոսատոմը" դրական ազդակներ է ստանում Հայաստանից ՝ այնտեղ նոր էներգաբլոկ կառուցելու իր առաջարկի վերաբերյալ:
