Հուսով եմ՝ աչքով չենք տա․ Փաշինյանը գովել է իրանական ընկերությանը՝ "շինարարության աննախադեպ տեմպերի" համար

Արմինֆո.«Չեմ հիշում այնպիսի բան, որ շինարարը ցույց տա մեզ համար աննախադեպ շինարարության տեմպեր։ Հոսով եմ՝ աչքով չենք տա", - հայտարարել է վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը՝ նոյեմբերի 6-ին կառավարության նիստում, որի ընթացքում հավանության է արժանացել "Հյուսիս-Հարավ ճանապարհային միջանցքի ներդրումային ծրագրի" Տրանշ-4-ի շինարարական աշխատանքների ֆինանսավորման համար շուրջ 8,5 մլրդ դրամի հատկացումը: Նշենք, որ Ագարակից դեպի վեր տանող Քաջարան-Ագարակ (Տրանշ-4) 32 - կիլոմետրանոց հատվածի շինարարության կապալառուն իրանական Abad Rahan Pars International Group և Tunnel Sadd Ariana ընկերությունների ՀՁ - ն է:

Ինչպես հայտարարել է տարածքային կառավարման եւ ենթակառուցվածքների փոխնախարար Արմեն Սիմոնյանը, "Ճանապարհային դեպարտամենտի" ծրագրերի շրջանակներում միջոցների վերաբաշխման միջոցով շուրջ 8,4 մլրդ դրամ կհատկացվի Տրանշ-4-ի շրջանակներում Քաջարան-Ագարակ ճանապարհի 32 կիլոմետրանոց հատվածի կառուցմանը: Եվս 22 մլն դրամ կուղղվի Սիսիան-Քաջարան ճանապարհի հյուսիսային հատվածի կառուցման նախագծով հողերի օտարման և մարդկանց վերաբնակեցման շրջանակում հարակից համայնքների գնահատմանը: 8,7 մլն դրամ կպահանջվի նույն հատվածի Բարգուշատի թունելի կառուցման նախագծի անվտանգության փորձաքննության համար։

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն, իր հերթին, նշել է, որ նախագիծը "աչքի առաջ բյուրեղանում է" և դառնում շոշափելի: "Շինարարության տեմպերն այնքան լավն են, որ հաստատվում են տարբեր տեղերից արձագանքներով", - ասել է նա:

"Բյուրեղանում է նաև Երևան-Գյումրի ճանապարհահատվածը, որը դե ֆակտո ավարտին կհասցվի այս տարի, իսկ գարնանը ամբողջությամբ պատրաստ կլինի ՝ ներառյալ ճանապարհի բաաաարեկարգումը:

Ինչպես ասվում է որոշման հիմնավորման մեջ, Քաջարան-Ագարակ ճանապարհի 32-կիլոմետրանոց հատվածի շինարարությունն իրականացվում է Եվրասիական զարգացման բանկի ֆինանսավորմամբ, որի շրջանակներում շինարարական աշխատանքներն ընթանում են բարձր տեմպերով: 2025 թվականի ինն ամիսների 10,2 մլրդ դրամի բյուջեի կատարողականը կազմել է 93%, որի շրջանակներում սեպտեմբերի 17-ի դրությամբ կատարվել է կապալառուի հունվար-հունիս ամիսների աշխատանքների դիմաց մոտ 9,49 մլրդ դրամի վճարում: Չորրորդ եռամսյակի համար վճարումներ նախատեսված չեն: Առկա է հունիս ամսվա աշխատանքների համաֆինանսավորման վճարման պարտավորություն' 38,407.81 ԱՄՆ դոլարի չափով: Հաշվի առնելով, որ կապալառուի կողմից 2025 թվականի համար ներկայացված դրամական միջոցների հոսքերի թարմացված կանխատեսման համաձայն ՝ հուլիս-նոյեմբեր ամիսների համար վճարման ենթակա գումարը կկազմի մոտ 24 մլն ԱՄՆ դոլար կամ մոտ 9,3 մլրդ դրամ, իսկ միջոցառմամբ սահմանված գումարների մնացորդը կազմում է մոտ 710 մլն դրամ, ուստի անհրաժեշտ է ծախսերի այս հոդվածն ավելացնել 8,400,000.0 հազ. դրամով, որից 6,700,000. 0 հազ. դրամը ՝ վարկ, և 1,700,000. 0 հազ. Դրամ համաֆինանսավորում։

"Հյուսիս-Հարավը" անկախ Հայաստանի պատմության ամենամասշտաբային նախագծերից մեկն է ։ Այդ ճանապարհը իրանական սահմանից մինչեւ վրացական սահման տարածությունը կկրճատի  556 կմ-ից մինչեւ 490 կմ։ Ճանապարհը էապես կհեշտացնի ելքը դեպի Սև ծով ոչ միայն Հայաստանի, այլև Իրանի համար։ Ընդհանուր առմամբ, "Հյուսիս-Հարավ" ճանապարհային միջանցքի ծրագիրը, որը նախատեսվում էր ավարտել 4-5 տարվա ընթացքում (մեկնարկը տրվել էր 2012թ. սեպտեմբերի 13-ին), ծախսելով 1 մլրդ դոլարից պակաս գումար, ս. թ. մայիսին իրականացվել է 10% - ով, իսկ ներգրավված վարկերի չափը 2024թ. մայիսի վերջի դրությամբ կազմել է 800,7 մլն դոլար։ ՀՀ տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարարի տեղակալ Քրիստինե Ղալեչյանը 2024 թվականի նոյեմբերի 6 - ին ԱԺ-ում հայտարարել է, որ միայն "Հյուսիս-Հարավ" ճանապարհային միջանցքի ներդրումային ծրագրի հարավային հատվածի կառուցման համար Հայաստանը մտադիր Է 1,3 մլրդ դոլարի վարկային միջոցներ ծախսել։

Նշենք, որ "Հյուսիս - Հարավ" ճանապարհային միջանցքի Ագարակից դեպի Քաջարան  հատվածում նախորդ տարվա վերջից իրականացվում է 360 մետր երկարությամբ թունելի անցում և ճանապարհային ենթակառուցվածքի բաղադրիչների բետոնապատում: Ճանապարհի այս հատվածի կառուցման համար Հիմնադրամը հատկացրել է 150 մլն դոլար։ ԿԶԵՀ նախագծի շրջանակներում նախատեսվում է կառուցել 32 կմ ճանապարհ, երկու թունել (360 և 520 մետր) և 17 կամուրջ, որոնցից մեկի երկարությունը գերազանցում է 720 մետրը: Հայաստանի Հանրապետությունում "Հյուսիս - Հարավ" ավտոճանապարհային միջանցքի նախագծին ԿԶԵՀ-ի մասնակցության ընդհանուր ծավալը կազմում է 350 մլն ԱՄՆ դոլար: