2025 թվականին Հայաստանի ՀՆԱ աճը նախորդ տարվա բարձր բազայի ֆոնին կդանդաղի մինչև 4,7 տոկոս . ԿԶԵՀ վերլուծաբաններ

Արմինֆո.  2025 թվականին Հայաստանի ՀՆԱ աճը նախորդ տարվա բարձր բազայի ֆոնին կդանդաղի մինչև 4,7 տոկոս: Ցուցանիշի դինամիկան որոշվելու է ներքին պահանջարկով, որին կաջակցի խթանող հարկաբյուջետային և դրամավարկային քաղաքականության իրականացումը և վարկավորման աճը։ Այդ մասին ասվում է Կայունացման և զարգացման եվրասիական հիմնադրամի (ԿԶԵՀ) "Գարուն 2025" տարածաշրջանային տնտեսական ամփոփագրում։

"Այդ նույն գործոնները կնպաստեն գնաճի վերադարձին ՀՀ Կենտրոնական բանկի թիրախային միջակայքի շրջանակներ։ Պետական ծախսերի էական աճը, ինչպես ընթացիկ (առաջին հերթին ՝ սոցիալական), այնպես էլ կապիտալ, կհանգեցնի բյուջեի պակասուրդի ընդլայնմանը մինչև ՀՆԱ-ի 5,7%։ Ընթացիկ գործառնությունների հաշվի դեֆիցիտը կավելանա աճի ժամանակավոր արտաքին առևտրի գործոնների ներդրման կրճատման ֆոնին: Հիմնական սցենարի համաձայն՝ 2026-2027 թվականներին տնտեսական աճի տեմպերը մոտ կլինեն պոտենցիալներին՝ 4,0% -5,0% միջակայքում, ինչը կապահովի գնաճի պահպանում թիրախային ցուցանիշի մոտ", - ասվում է ԿԶԵՀ զեկույցում։

Հիմնադրամի վերլուծաբանները կարծում են, որ Հայաստանում առկա է տնտեսական ակտիվության ժամանակավոր կրճատման հավանականություն՝ կոնյունկտուրային գործոնների ներդրման նվազման պայմաններում: "Բյուջետային ռիսկերը կապված են նախատեսվածից ավելի ցածր հարկային եկամուտների, ինչպես նաեւ ծախսերի ծրագրի թերակատարման հետ", - նշվում է զեկույցում:

Միևնույն ժամանակ, հիմնադրամում ընդգծել են, որ 2025 թվականին ԿԶԵՀ բոլոր երկրներում, բացառությամբ Ղազախստանի, սպասվում է տնտեսական աճի տեմպերի դանդաղում ՝ կոնյունկտուրային գործոնների ներդրման կրճատման պայմաններում։

"2025 թվականի սկզբից սառեցման նշաններ են նկատվում Ռուսաստանի տնտեսությունում։ Աճի դանդաղում է դիտվում Հայաստանում և Բելառուսում։ Ղազախստանում, Ղրղզստանում և Տաջիկստանում պահպանվում է բարձր տնտեսական ակտիվություն։ 2025-2027 թվականների համար մեր հիմնական կանխատեսումը նախորդ փուլի համեմատ էական փոփոխություններ չի կրել։ Երկրների մեծ մասում միջնաժամկետ հեռանկարում տեղի կունենա "փափուկ վայրէջք" ՝ կոնյունկտուրային գործոնների ներդրման կրճատման պայմաններում։ Մի շարք երկրներում կպահպանվի գնաճային ճնշումը, և մի փոքր կվատթարանա վճարային հաշվեկշիռների կայունությունը", - ընդգծել են ԿԶԵՀ վերլուծաբանները։

Միևնույն ժամանակ, նշվում է, որ համաշխարհային տնտեսությունը մտել է բարդ փոխակերպման շրջան՝ գլոբալ առևտրի կանոնների հեղափոխական փոփոխությունների պայմաններում։

Վերլուծաբանները կարծում են, որ սակագների բարձրացման մասին հայտարարությունից հետո ԱՄՆ վարչակազմի գործողությունների վերաբերյալ անորոշությանը գումարվել է աշխարհի խոշորագույն տնտեսությունների պատասխան արձագանքի անորոշությունը սակագնային սահմանափակումներին և համաշխարհային առևտուրն ու տնտեսությունը նոր իրողություններին հարմարեցնելու վերաբերյալ:

Հիմնադրամում հավելել են, որ խոշորագույն տնտեսությունների եւ տնտեսական դաշինքների համար ռիսկերի հավասարակշռությունը, ներառյալ ԱՄՆ-ը, Եվրամիությունը, Չինաստանը, Հնդկաստանը, Ճապոնիան եւ այլ երկրներ, կտրուկ վատացել է: Այդ ռիսկերի իրականացումը կարող է հանգեցնել գլոբալ պահանջարկի էական արգելակման, ինչն, իր հերթին, բացասաբար կանդրադառնա շատ փոքր տնտեսությունների, այդ թվում ՝ տարածաշրջանի երկրների վիճակի վրա։

"Բայց, չնայած աճող ռիսկերին և արտաքին ցնցումների նկատմամբ տնտեսությունների պահպանվող խոցելիությանը, մենք չենք ակնկալում, որ ԿԶԵՀ անդամ պետություններում կձևավորվեն կրիտիկական անհավասարակշռություններ, որոնք կարող են սպառնալիք հանդիսանալ տարածաշրջանի երկրների մակրոտնտեսական և ֆինանսական կայունության համար", - նշել է ԿԶԵՀ գլխավոր տնտեսագետ Սերգեյ Ուլատովը:

"Տարածաշրջանային տնտեսական վերանայման. Ձմեռ "2024-2025" ամբողջական վարկածին կարելի է ծաանոթանալ ԿԶԵՀ կայքում:

Կայունացման և զարգացման եվրասիական հիմնադրամը (ԿԶԵՀ) ավելի քան 9 մլրդ ԱՄՆ դոլար ծավալով տարածաշրջանային ֆինանսական մեխանիզմ է, որը հիմնադրվել է 2009 թվականին Հայաստանի, Բելառուսի, Ղազախստանի, Ղրղզստանի, Ռուսաստանի և Տաջիկստանի կողմից: ԿԶԵՀ-ի նպատակներն են նպաստել հիմնադրամի անդամ պետություններում տնտեսական և ֆինանսական կայունությանը, ինչպես նաև աջակցել դրանց կայուն զարգացմանը: