ԿԲ ղեկավարը ՝ եվրապարտատոմսերի 7,1 տոկոս եկամտաբերության մասին. Արտառոց ոչինչ չեմ տեսնում

Արմինֆո.Հայաստանի կառավարության կողմից եվրապարտատոմսերի հերթական տրանշի տեղաբաշխումը (750 մլն դոլար ծավալով - խմբ.) ճիշտ քայլ է՝ թեկուզ այն առումով, որ թողարկման հավանականության մասին նախապես հայտարարվել է։ Այդ մասին մարտի 18-ին կայացած մամուլի ասուլիսի ժամանակ հայտարարել է ՀՀ Կենտրոնական բանկի նախագահ Մարտին Գալստյանը։

Նա ընդգծել է, որ եվրապարտատոմսերի թողարկումն, առնվազն, մի քանի ամսվա աշխատանք է։ "Անհնար է այսօր հայտարարել եվրապարտատոմսերի թողարկման մասին, եւ վաղը դրանք թողարկել", - պարզաբանել է ԿԲ ղեկավարը:

Հայկական եվրաբոնդերի 7.1% եկամտաբերության  առնչությամբ Գալստյանը վկայակոչել է ԱՄՆ 10-ամյա պետական պարտատոմսերի ռիսկից զերծ (risk-free rate) տոկոսադրույքը, որը կազմում է 4.3%: "Դա նշանակում է, որ ԱՄՆ-ում այդ փոխառությունների գծով պարտքը նստում է տարեկան 4,3 տոկոս տոկոսադրույքով, իսկ հայկական եվրապարտատոմսերի գծով ՀՀ կառավարությունը պարտք է վերցնում տարեկան 7,1 տոկոս տոկոսադրույքով։ Վերջին շրջանում դիտարկվող ժամանակահատվածում 2.8% տարբերությունը նորմալ  է։ Ես դրանում ոչ մի արտառոց բան չեմ տեսնում",- նշել է նա, ընդգծելով, որ շուկան ինքն է գնահատել ռիսկի հավելավճարի չափը (risk premium՝ ներդրման ավելցուկային եկամտաբերությունն է risk-free-ի համեմատ)։

Անդրադառնալով երկրի ռիսկի հավելավճարին՝ Գալստյանը նշել է, որ այն գրեթե չի փոխվել։ "Այսինքն ՝ Հայաստանի նկատմամբ ներդրումային հետաքրքրությունը այդ դրույքաչափի սահմաններում է ։ Բայց մենք պետք է խոսենք ոչ թե տոկոսադրույքի, այլ ռիսկայնության մասին",- ասել է ԿԲ ղեկավարը։

Անդրադառնալով Հայաստանին վարկանիշ շնորհող վարկանիշային գործակալությունների ուսումնասիրություններին ՝ նա նշել է, որ վերջիններիս մեջ աշխարհաքաղաքական լարվածության հետ կապված բաղադրիչ կա ։ "Եվ եթե աշխարհաքաղաքական լարվածություն չլինի, կստանանք ավելի բարձր վարկանիշ, ինչն, իր հերթին, զսպող ազդեցություն կունենա երկրի ռիսկի հավելավճարի վրա", - ասել է Գալստյանը: Նրա խոսքով, այս պահին Հայաստանի ռիսկ-հավելավճարը կազմում է 280-290 բազիսային կետի սահմաններում, ինչը համահունչ է համանման վարկանիշ ունեցող երկրների հետ:

Հիշեցնենք, որ 2025 թվականի մարտի 5-ին Հայաստանի Հանրապետությունը տեղաբաշխել է 750 մլն ԱՄՆ դոլարի եվրապարտատոմսեր ՝ 10 տարի մարման ժամկետով (մարման օրը ՝ 2035 թվականի մարտի 12) ։ Տեղաբաշխման եկամտաբերությունը կազմել է 7.1%, արժեկտրոնային եկամտաբերությունը' 6.75% (տեղաբաշխման արժեքը' 97.524%): Ինչպես նշվել է Ֆինանսների նախարարության կայքում,  դա կապիտալի միջազգային շուկայում Հայաստանի կողմից եվրապարտատոմսերի հինգերորդ թողարկումն է, որը նախատեսված էր "2025 թվականի պետական բյուջեի մասին" ՀՀ օրենքով և ներառված է 2025 թվականի փոխառությունների ծրագրում։ Եվրապարտատոմսերի թողարկումից զուտ մուտքերը կուղղվեն պետական բյուջեի պակասուրդի ֆինանսավորմանը (609 մլրդ դրամ-խմբ.):

Նշենք, որ իշխանությունների ընդդիմախոսները եվրապարտատոմսերի թողարկումն անվանել է "խաղաղության պայմանագրում զիջումների գին" ։ Մասնավորապես, հասարակական գործիչ Արթուր Դանիելյանը նշել է, որ եվրապարտատոմսերը թողարկվել են մարտի 12-ին Գերմանիայի բորսայում, և այդ փաստը խիստ գաղտնի է պահվել: "Անհնար է չնկատել ուղիղ կապը մարտի 12 - ին պարտք վերցնելու և հաջորդ օրն Ադրբեջանին զիջումների մասին հայտարարելու միջև", - գրել է նա Facebook-ում: